Bezpłatne badania stóp od 13 listopada. Kto może zgłosić się bez skierowania i co sprawdzą w 10 minut

Od 13 do 20 listopada 2026 roku w całej Polsce odbędą się bezpłatne badania stóp dla osób z cukrzycą. Skorzystać mogą pacjenci z rozpoznaną cukrzycą, którzy są w trakcie leczenia i nie mają obecnie rany stopy cukrzycowej wymagającej specjalistycznego leczenia. Skierowanie od lekarza nie jest potrzebne, ale obowiązuje wcześniejsza rejestracja. Samo badanie trwa około 10 minut. W tym czasie personel oceni czucie ochronne w stopach oraz sprawdzi tętno, które pozwala wstępnie ocenić ich ukrwienie, informuje redakcja ŚwiatSkarpet.pl.

Akcję organizuje Polskie Towarzystwo Leczenia Ran (PTLR) w ramach Światowego Tygodnia Świadomości Stopy Cukrzycowej. Zapisy rozpoczęły się 2 listopada i potrwają najpóźniej do 20 listopada, jednak liczba miejsc jest ograniczona. Badania mają wykrywać zagrożenia, zanim pojawią się trudno gojące się rany. To szczególnie ważne, ponieważ zaburzenia czucia mogą rozwijać się bez wyraźnego bólu. Wyjaśniamy, kto kwalifikuje się do udziału, jak przebiega kontrola i gdzie znaleźć placówkę.

Kto może skorzystać z bezpłatnego badania stóp od 13 listopada?

Badanie stóp bez skierowania jest przeznaczone dla osób, u których rozpoznano cukrzycę i które obecnie są leczone z jej powodu. Nie jest to ogólnodostępne badanie podologiczne dla wszystkich zainteresowanych ani akcja diagnostyczna dla osób, które dopiero podejrzewają u siebie cukrzycę.

Zgodnie z zasadami ogłoszonymi przez organizatorów udział mogą wziąć pacjenci z cukrzycą, którzy potrzebują profilaktycznej oceny ryzyka powikłań w obrębie stóp. Nie trzeba wcześniej zauważyć żadnych niepokojących zmian. Właśnie brak objawów może sprawić, że takie badanie okaże się przydatne.

Warto rozważyć udział szczególnie wtedy, gdy:

• cukrzyca została rozpoznana, ale stopy nie były ostatnio badane pod kątem neuropatii;
• pojawia się drętwienie, mrowienie lub pieczenie palców;
• stopy wydają się zimne albo pacjent gorzej odczuwa dotyk;
• na podeszwach występują zgrubienia skóry, odciski lub miejsca narażone na ucisk;
• pacjent nie wie, czy zachował prawidłowe czucie ochronne.

Nie oznacza to jednak, że każda osoba z takimi objawami automatycznie kwalifikuje się do akcji. Podstawowym warunkiem pozostaje rozpoznana i leczona cukrzyca.

Akcja nie jest przeznaczona dla osób, które obecnie leczą rany związane z cukrzycową chorobą stóp. Tacy pacjenci wymagają indywidualnego postępowania medycznego, a nie krótkiego badania profilaktycznego. Jeżeli na stopie pojawiła się nowa rana, zakażenie lub szybko narastający obrzęk, nie należy czekać na termin akcji.

Co sprawdzą podczas 10-minutowego badania stóp?

Badanie przesiewowe stopy cukrzycowej koncentruje się na dwóch istotnych zagrożeniach: utracie czucia ochronnego i zaburzeniach ukrwienia kończyn. Są to czynniki, które zwiększają ryzyko powstania owrzodzeń.

Test monofilamentem – czy stopa prawidłowo odczuwa dotyk?

Jednym z podstawowych elementów badania jest test monofilamentem, czyli cienkim, elastycznym włóknem o określonej sile nacisku. Osoba wykonująca badanie dotyka nim wybranych miejsc na stopie i sprawdza, czy pacjent odczuwa bodziec.

To prosta, nieinwazyjna procedura, która zwykle nie powoduje bólu. Pozwala wstępnie ocenić, czy zachowane jest czucie ochronne, czyli zdolność zauważania nacisku mogącego doprowadzić do uszkodzenia skóry.

U osoby z neuropatią cukrzycową zdarza się, że kamyk w bucie, zagięta skarpeta albo uciskający szew przez długi czas pozostają niezauważone. Pacjent nadal chodzi, mimo że skóra jest stale drażniona. Tak może powstać otarcie, a następnie rana.

Nieprawidłowy wynik testu monofilamentem nie wystarcza do pełnego rozpoznania neuropatii. Zgodnie z zaleceniami American Diabetes Association na 2026 rok kompleksowa ocena neurologiczna stóp powinna uwzględniać także inne metody sprawdzania czucia.

Kontrola tętna – czy krew prawidłowo dociera do stóp?

Drugim istotnym elementem jest sprawdzenie tętna na stopach. Osoba badająca ocenia w ten sposób, czy występują sygnały mogące wskazywać na zaburzenia przepływu krwi w tętnicach kończyn dolnych.

W cukrzycy może rozwinąć się choroba tętnic obwodowych. Gorsze ukrwienie utrudnia gojenie uszkodzonej skóry i zwiększa ryzyko powikłań. Nie zawsze towarzyszą temu silne dolegliwości, zwłaszcza gdy jednocześnie występują zaburzenia czucia.

Ważne zastrzeżenie: samo badanie tętna nie jest pełną diagnostyką naczyniową. Jeśli wynik lub objawy budzą wątpliwości, lekarz może zalecić dodatkowe badania, na przykład ocenę wskaźnika kostka–ramię lub inne badania przepływu krwi.

Podczas wizyty pacjent może również otrzymać wskazówki dotyczące ochrony stóp oraz potrzeby dalszej kontroli. Zakres dodatkowych czynności zależy od organizacji badania w konkretnej placówce.

Gdzie zapisać się na darmowe badanie stóp? Terminy 13–20 listopada 2026

Zapisy prowadzone są bezpośrednio przez placówki uczestniczące w akcji. Nie obowiązuje jedna ogólnopolska kolejka ani jeden wspólny numer rejestracyjny. Poszczególne punkty ustalają własne terminy i sposób przyjmowania zgłoszeń.

Informacja	Szczegóły
Termin badań	13–20 listopada 2026 r.
Termin zapisów	2–20 listopada 2026 r., zależnie od dostępności miejsc
Koszt	0 zł
Skierowanie	Nie jest wymagane
Czas badania	Około 10 minut
Uczestnicy	Osoby z rozpoznaną i leczoną cukrzycą, bez aktualnie leczonej rany stopy cukrzycowej
Rejestracja	Bezpośrednio w placówce uczestniczącej w akcji

Najważniejszym źródłem aktualnych informacji jest oficjalna mapa placówek Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran. Po wybraniu województwa można sprawdzić dostępne punkty, ich adresy oraz opublikowane numery telefonów do rejestracji.

Przed wizytą warto wykonać trzy czynności:

1. Otworzyć mapę organizatora i znaleźć placówkę w swoim województwie.
2. Skontaktować się z wybranym punktem, aby potwierdzić wolny termin i sposób rejestracji.
3. Zapytać, czy potrzebne są dodatkowe dokumenty, na przykład potwierdzenie rozpoznania cukrzycy.

Brak skierowania nie oznacza możliwości przyjścia bez zapowiedzi. Ze względu na ograniczoną liczbę miejsc rejestracja może zakończyć się wcześniej niż 20 listopada. Nie każda placówka musi też prowadzić badania przez wszystkie osiem dni akcji.

Dlaczego warto zbadać stopy, nawet gdy nic nie boli?

Jednym z poważniejszych powikłań cukrzycy jest neuropatia obwodowa, czyli uszkodzenie nerwów odpowiedzialnych między innymi za odczuwanie dotyku, bólu i temperatury. Jeżeli zdolność odbierania tych bodźców słabnie, pacjent może nie zauważyć nawet istotnego urazu.

To właśnie odróżnia wiele problemów ze stopami u osób z cukrzycą od zwykłych otarć. Zdrowa osoba zazwyczaj szybko reaguje na uciskający but. Pacjent z utratą czucia ochronnego może przez wiele godzin obciążać uszkodzone miejsce, nie odczuwając wyraźnego dyskomfortu.

Ryzyko zwiększają również deformacje stóp, modzele oraz nieodpowiednie obuwie. Zgrubiała skóra może wskazywać na miejsce nadmiernego nacisku. Szerzej wyjaśniamy to w poradniku o powstawaniu modzeli na stopach i ich bezpiecznym usuwaniu.

Niepokojącym objawem bywa też utrzymujące się uczucie chłodu. Nie zawsze wynika ono z niedokrwienia, ponieważ przyczyną mogą być także zaburzenia czucia lub niewłaściwe obuwie. Różnice opisuje artykuł dlaczego stopy marzną mimo grubych skarpet.

Według informacji przekazanych przez Polskie Towarzystwo Leczenia Ran w Polsce około 200–250 tys. pacjentów zmaga się z raną stopy cukrzycowej. Takie owrzodzenia mogą prowadzić do zakażeń, długotrwałego leczenia, a w najcięższych przypadkach do amputacji.

Profilaktyka ma więc konkretne zadanie: rozpoznać zagrożenie odpowiednio wcześnie i zapobiegać powstawaniu uszkodzeń. Międzynarodowe wytyczne IWGDF zalecają regularną ocenę czucia ochronnego oraz ukrwienia stóp u osób z cukrzycą.

Badanie wykonywane w ramach listopadowej akcji nie zastępuje jednak corocznej kompleksowej kontroli stóp. Osoby z podwyższonym ryzykiem powikłań mogą potrzebować znacznie częstszych wizyt.

Co zrobić po badaniu i kiedy nie wolno czekać na termin?

Jeśli wynik badania okaże się prawidłowy, nie oznacza to całkowitego wykluczenia neuropatii czy choroby naczyń. Warto nadal przestrzegać zaleceń diabetologa i kontrolować stopy w ramach rutynowej opieki.

Jeżeli personel stwierdzi osłabione czucie lub podejrzenie problemów z ukrwieniem, konieczna może być dokładniejsza diagnostyka. Dalsze postępowanie powinien ustalić lekarz na podstawie objawów, wyniku badania i historii choroby.

Codzienna kontrola stóp przy cukrzycy pozostaje ważna niezależnie od udziału w akcji. Dobrze jest oglądać podeszwy, pięty i przestrzenie między palcami, sprawdzać wnętrze butów przed założeniem oraz unikać samodzielnego wycinania odcisków i zgrubiałego naskórka.

Pomocne mogą być także odpowiednio dopasowane buty, miękkie skarpety bez drażniących szwów i systematyczna pielęgnacja skóry. Więcej informacji zawiera poradnik stopa cukrzycowa – profilaktyka i pielęgnacja, a podstawowe zasady higieny opisuje materiał o pielęgnacji stóp w domu.

Nie należy odkładać konsultacji medycznej do rozpoczęcia akcji, jeśli pojawią się otwarta rana, ropna wydzielina, narastające zaczerwienienie, obrzęk lub gorączka. W przypadku cukrzycy nawet niewielkie uszkodzenie skóry wymaga szybkiej oceny medycznej. Nagłe zblednięcie, oziębienie i silny ból stopy mogą świadczyć o ostrym niedokrwieniu i wymagają natychmiastowej pomocy.

Listopadowa akcja daje możliwość bezpłatnej, krótkiej kontroli, ale jej największą wartością jest wskazanie pacjentom, którzy mogą potrzebować dalszej opieki. Jeśli cukrzyca została już rozpoznana, a stopy nie były ostatnio oceniane, warto sprawdzić dostępność terminów na stronie organizatora.

FAQ – najczęstsze pytania o bezpłatne badania stóp w listopadzie 2026

Czy na badanie stóp od 13 listopada potrzebne jest skierowanie?

Nie. Uczestnicy akcji mogą zgłosić się bez skierowania od lekarza rodzinnego lub diabetologa. Konieczne jest jednak wcześniejsze zapisanie się w placówce uczestniczącej w programie.

Czy osoba bez cukrzycy może skorzystać z darmowego badania?

Nie w ramach tej konkretnej akcji. Badania przewidziano dla pacjentów z rozpoznaną i leczoną cukrzycą. Osoby z niepokojącymi objawami, ale bez ustalonego rozpoznania, powinny zgłosić się do lekarza w celu odpowiedniej diagnostyki.

Czy 10-minutowe badanie stóp jest bolesne?

Test monofilamentem oraz sprawdzanie tętna na stopach są badaniami nieinwazyjnymi i zwykle bezbolesnymi. Nie wymagają nakłuwania skóry ani pobierania krwi. Pacjent powinien poinformować osobę badającą o istniejących dolegliwościach.

Czy podczas badania zostanie zmierzony poziom cukru we krwi?

Głównym celem akcji jest ocena ryzyka powikłań w obrębie stóp, a nie pomiar glukozy. Organizatorzy nie przedstawiają badania poziomu cukru jako obowiązkowego elementu 10-minutowej kontroli. Zakres ewentualnych dodatkowych świadczeń należy potwierdzić w wybranej placówce.

Czy można przyjść na badanie, jeśli na stopie jest już rana?

Akcja nie obejmuje pacjentów, którzy obecnie leczą ranę stopy cukrzycowej. Nowej rany również nie należy pozostawiać bez oceny medycznej do planowanego terminu badania przesiewowego. Szczególnie pilnej konsultacji wymagają objawy zakażenia lub niedokrwienia.

Czy po prawidłowym wyniku badania trzeba nadal kontrolować stopy?

Tak. Prawidłowy wynik pojedynczego badania przesiewowego nie gwarantuje, że w przyszłości nie rozwiną się powikłania. Zalecana jest przynajmniej coroczna kompleksowa ocena stóp, a u pacjentów z czynnikami ryzyka kontrole powinny odbywać się częściej, zgodnie z zaleceniami lekarza.

O tym i innych przydatnych informacjach możesz przeczytać na naszej stronie internetowej. Polecamy również lekturę: Budzisz się z suchym gardłem, choć nie jesteś przeziębiony? Sprawdź wilgotność powietrza w sypialni