Kafle podłogowe należy wybierać przede wszystkim według deklarowanego zastosowania i parametrów technicznych, a nie wyłącznie koloru, wzoru lub wymiaru. Jak informuje ŚwiatSkarpet.pl, powołując się na materiały Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego, podstawowym dokumentem pozwalającym sprawdzić właściwości wyrobu budowlanego jest deklaracja właściwości użytkowych przygotowana przez producenta. To w niej powinny znajdować się informacje potrzebne do oceny, czy konkretne płytki nadają się na podłogę, do pomieszczenia mokrego, na ogrzewanie podłogowe albo na zewnątrz.
- Gres jest ceramiką, ale nie każda ceramika jest gresem
- Nasiąkliwość decyduje o zastosowaniu na zewnątrz
- Klasa PEI dotyczy powierzchni płytek szkliwionych
- Antypoślizgowość trzeba sprawdzać osobno
- Małe i średnie formaty są łatwiejsze do dopasowania
- Płytki wielkoformatowe wymagają równego podłoża
- Rektyfikacja nie oznacza montażu bez fugi
- Co sprawdzić przed zakupem kafli podłogowych
Najważniejsza różnica dotyczy rodzaju materiału. Gres jest odmianą płytek ceramicznych o bardzo niskiej nasiąkliwości, natomiast część tradycyjnych płytek ceramicznych może być przeznaczona wyłącznie na ściany lub do wnętrz. Sam napis „ceramika” nie rozstrzyga więc o zastosowaniu produktu.
Decyzję należy podejmować na podstawie oznaczeń na opakowaniu, karty technicznej i deklaracji producenta.
Gres jest ceramiką, ale nie każda ceramika jest gresem
Płytki ceramiczne powstają z mieszaniny surowców mineralnych formowanej i wypalanej w wysokiej temperaturze. Poszczególne grupy różnią się technologią produkcji, strukturą czerepu, nasiąkliwością, wytrzymałością oraz przeznaczeniem.
Gres jest materiałem ceramicznym otrzymywanym przez spiekanie surowców w wysokiej temperaturze. Według danych Grupy Tubądzin jego kluczowym parametrem jest nasiąkliwość wodna poniżej 0,5 proc. Taka struktura ogranicza przenikanie wody i umożliwia stosowanie odpowiednio sklasyfikowanych produktów również w warunkach zewnętrznych.
„Kluczowym parametrem, który należy osiągnąć podczas jego produkcji, jest nasiąkliwość wodna poniżej 0,5%” — podaje Grupa Tubądzin w vademecum okładzin ceramicznych.
Instrukcja Ceramiki Paradyż również klasyfikuje gres jako płytki o nasiąkliwości poniżej 0,5 proc. Producent wskazuje, że występuje on w wersji szkliwionej oraz nieszkliwionej i może być przeznaczony do wykładania podłóg oraz ścian. Ostateczny zakres zastosowania zależy jednak od konkretnej powierzchni, parametrów użytkowych oraz zaleceń zawartych w dokumentacji produktu.
W praktyce najczęściej spotyka się:
- gres szkliwiony — jego powierzchnię pokrywa warstwa szkliwa odpowiadająca za wzór, kolor i wykończenie; odporność powierzchni na ścieranie określa się między innymi klasą PEI;
- gres nieszkliwiony — nie ma oddzielnej warstwy szkliwa, a jego wygląd wynika ze struktury i barwy masy ceramicznej;
- płytki ścienne o wysokiej nasiąkliwości — nie powinny być automatycznie traktowane jako materiał podłogowy, nawet gdy ich format lub wzór przypomina gres.
Szczególnie istotne jest rozróżnienie płytki ściennej od ścienno-podłogowej. W instrukcji montażu Ceramiki Paradyż płytki typu monoporosa, o nasiąkliwości przekraczającej 10 proc., opisano jako produkty przeznaczone do montażu na ścianach wewnątrz pomieszczeń. Producent wskazuje wprost, że zastosowane szkliwo wyklucza ich montaż na podłodze.
Nasiąkliwość decyduje o zastosowaniu na zewnątrz
Nasiąkliwość wodna określa ilość wody, którą materiał może wchłonąć w określonych warunkach badania. Parametr ma szczególne znaczenie na balkonach, tarasach, schodach zewnętrznych i w nieogrzewanych strefach wejściowych.
Woda znajdująca się w porach materiału zwiększa objętość podczas zamarzania. Dlatego na zewnątrz stosuje się płytki oznaczone przez producenta jako mrozoodporne i przeznaczone do konkretnej lokalizacji. Sama niska nasiąkliwość nie zastępuje sprawdzenia pełnego zakresu zastosowania.
Na opakowaniu lub w dokumentacji należy szukać nie tylko nazwy „gres”, lecz także informacji o mrozoodporności, przeznaczeniu zewnętrznym i właściwościach przeciwpoślizgowych.
W przypadku balkonu lub tarasu trwałość całej okładziny zależy również od prawidłowego wykonania spadku, izolacji podpłytkowej, dylatacji, klejenia oraz fugowania. Nawet właściwie dobrany gres może zostać uszkodzony, jeżeli pod płytkami pozostaną puste przestrzenie, do których będzie przedostawać się woda.
Klasa PEI dotyczy powierzchni płytek szkliwionych
Klasa PEI informuje o odporności powierzchni szkliwionej na ścieranie. Nie należy traktować jej jako jedynego wskaźnika jakości ani odnosić w identyczny sposób do wszystkich rodzajów płytek.
Ceramika Paradyż podaje pięć klas odporności szkliwa. Niższe klasy przeznaczone są do pomieszczeń użytkowanych lekko, natomiast klasy IV i V wykorzystuje się w strefach intensywniej eksploatowanych. Dobór powinien uwzględniać rodzaj obuwia, obecność piasku i zanieczyszczeń oraz częstotliwość ruchu.
Do sypialni lub prywatnej łazienki mogą wystarczyć inne parametry niż do przedpokoju, kuchni połączonej z wejściem, lokalu usługowego czy ciągu komunikacyjnego. Piasek wnoszony na podeszwach działa na szkliwo jak materiał ścierny, dlatego podłoga przy drzwiach wejściowych jest narażona na szybsze zużycie.
„Im wyższa klasa ścieralności gresu lub innego surowca wykończeniowego, tym lepiej” — wyjaśnia Ceramika Paradyż, zastrzegając jednocześnie konieczność dopasowania klasy do konkretnego pomieszczenia.
Nie oznacza to, że zawsze trzeba kupować produkt z najwyższym oznaczeniem. W pomieszczeniu o małym natężeniu ruchu wyższa klasa może nie przynieść zauważalnej korzyści, a wpłynąć na cenę i ograniczyć wybór wzorów.
Antypoślizgowość trzeba sprawdzać osobno
Powierzchnia polerowana, błyszcząca lub bardzo gładka może wyglądać efektownie, ale w kontakcie z wodą wymaga szczególnie starannej oceny. Do łazienek, pralni, kuchni, stref wejściowych, garaży i przestrzeni zewnętrznych należy wybierać produkty z parametrami przeciwpoślizgowymi odpowiednimi dla przewidywanych warunków użytkowania.
Oznaczenia od R9 wzwyż odnoszą się do odporności na poślizg w określonej metodzie badawczej dla powierzchni użytkowanych w obuwiu. Nie opisują automatycznie bezpieczeństwa bosej stopy pod prysznicem ani w strefie basenowej. W takich miejscach trzeba sprawdzić, czy producent deklaruje również parametry właściwe dla stref mokrych użytkowanych boso.
Wyższa antypoślizgowość zwykle wiąże się z bardziej strukturalną powierzchnią. Takie płytki mogą być trudniejsze w myciu niż gładki gres. Dobór powinien zatem łączyć bezpieczeństwo, łatwość czyszczenia i realny sposób korzystania z pomieszczenia.
Małe i średnie formaty są łatwiejsze do dopasowania
Format płytek wpływa na liczbę spoin, sposób podziału pomieszczenia, ilość odpadów i trudność montażu. Małe płytki łatwiej dopasować do skomplikowanego rzutu, wielu narożników, wnęk, odpływów oraz powierzchni ze spadkiem.
Formaty 30 × 30, 30 × 60, 45 × 45 lub 60 × 60 cm są powszechnie stosowane w mieszkaniach, choć rzeczywisty wymiar płytki może nieznacznie różnić się od wartości nominalnej. Przy zakupie trzeba sprawdzić kaliber, czyli grupę wymiarową produktu, oraz odcień wskazany na opakowaniu.
Płytki z różnych partii produkcyjnych mogą wykazywać dopuszczalne różnice wymiarowe lub kolorystyczne. Z tego powodu materiał do jednego pomieszczenia najlepiej kupować jednorazowo, z tej samej partii, uwzględniając zapas na docinki, uszkodzenia i ewentualne przyszłe naprawy.
W pomieszczeniu o nieregularnym kształcie duży format nie zawsze ogranicza liczbę fug. Może natomiast wymagać licznych docinek, przez co część płyt zostanie wykorzystana tylko częściowo. Przed zamówieniem warto rozrysować układ wraz z szerokością spoin, progami, wnękami oraz liniami zabudowy meblowej.
Płytki wielkoformatowe wymagają równego podłoża
Płyty 60 × 120 cm, 80 × 80 cm, 120 × 120 cm i większe pozwalają uzyskać powierzchnię z ograniczoną liczbą spoin. Ich montaż wymaga jednak bardzo równego, stabilnego i odpowiednio przygotowanego podłoża.
Duży format nie dopasowuje się do lokalnych nierówności tak łatwo jak mała płytka. Próba skorygowania znacznych odchyleń grubą warstwą przypadkowo dobranego kleju może prowadzić do nierównego ułożenia, zapadania się płyt lub powstawania pustych przestrzeni pod okładziną.
MAPEI wskazuje, że podłoże cementowe powinno być czyste, suche i wytrzymałe mechanicznie. Przy montażu wielkoformatowych płytek gresowych producent opisuje metodę podwójnego smarowania, w której zaprawę nanosi się zarówno na podłoże, jak i spodnią stronę płyty, aby uzyskać wymagane wypełnienie powierzchni pod płytką.
„Klej nakładać tzw. metodą podwójnego smarowania” — wskazuje MAPEI w opisie systemu montażu wielkoformatowych płytek gresowych.
Podczas realizacji nie wolno pomijać dylatacji konstrukcyjnych i obwodowych. Przykład techniczny opisany przez firmę Atlas pokazuje problem powstający wtedy, gdy wielkoformatowe płytki 60 × 120 cm przecinają istniejące pola dylatacyjne podłoża, w tym granicę między strefą z ogrzewaniem podłogowym a częścią nieogrzewaną.
Rektyfikacja nie oznacza montażu bez fugi
Płytki rektyfikowane mają mechanicznie obrobione krawędzie i bardziej ujednolicone wymiary. Pozwala to stosować węższe, równe spoiny i uzyskać regularny podział powierzchni.
„Rektyfikacja jest obróbką mechaniczną krawędzi płytki pod kątem prostym do jej powierzchni” — podaje Ceramika Paradyż w instrukcji montażu i przeznaczenia produktów.
Rektyfikacja nie eliminuje jednak konieczności fugowania. Ceramika Paradyż wskazuje, że w przypadku płytek rektyfikowanych minimalna szczelina powinna wynosić 1,5 mm. Spoina kompensuje tolerancje wymiarowe, ułatwia przenoszenie drobnych odkształceń i umożliwia prawidłowe wypełnienie przestrzeni między elementami.
Montaż „na styk” zwiększa ryzyko wyszczerbienia krawędzi i nie pozostawia miejsca na pracę okładziny. Szerokość spoiny powinna być zgodna z instrukcją producenta płytek, wymaganiami zaprawy fugowej oraz warunkami podłoża.
Co sprawdzić przed zakupem kafli podłogowych
Przed złożeniem zamówienia należy porównać nie tylko cenę za metr kwadratowy, ale także dokumentację produktu. Zgodnie z informacjami Ministerstwa Rozwoju i Technologii producent wyrobu objętego normą zharmonizowaną ma obowiązek sporządzić deklarację właściwości użytkowych i umieścić oznakowanie CE. Deklaracja zawiera poziomy, klasy lub opis właściwości odnoszących się do zamierzonego zastosowania produktu.
Najważniejsze dane do sprawdzenia to:
- deklarowane przeznaczenie: podłoga, ściana, wnętrze lub przestrzeń zewnętrzna;
- nasiąkliwość, mrozoodporność, odporność na ścieranie i właściwości przeciwpoślizgowe;
- format nominalny, kaliber, odcień, rektyfikacja oraz zalecana szerokość spoiny;
- wymagania dotyczące kleju, podłoża, ogrzewania podłogowego, dylatacji i sposobu czyszczenia.
Na opakowaniu warto porównać numery partii, oznaczenie odcienia i kalibru. Przed rozpoczęciem klejenia płytki należy rozłożyć na sucho i wymieszać elementy z kilku opakowań, zwłaszcza gdy producent przewiduje celowe zróżnicowanie tonalne lub wzornicze.
Kafel podłogowy jest częścią całego systemu posadzkowego. O trwałości decydują jednocześnie jakość podłoża, prawidłowo dobrany klej, pełne podparcie płytki, zachowanie dylatacji, odpowiednia fuga i zgodność wykonania z instrukcjami producentów. Największy format ani najwyższa klasa ścieralności nie zrekompensują błędów montażowych.
O tym i innych przydatnych informacjach możesz przeczytać na naszej stronie internetowej. Polecamy również lekturę: Legginsy i getry damskie — świąteczne, sport, formujące
